حبیبالله جوان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زابل در تحلیل مسئله آب میان ایران و افغانستان تأکید کرد: نقش ابرقدرتها در شکلگیری و تداوم این مناقشه را نمیتوان نادیده گرفت. قدرتهای خارجی در گذشته با مداخلات سیاسی و جغرافیایی خود، منطقه سیستان را بین ایران و افغانستان به نحوی تقسیم کردند که پیامدهای آن تا امروز در قالب اختلافات آبی میان دو کشور نمود پیدا کرده است.
مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زابل افزود: این تقسیمبندی تاریخی و سیاستهای مداخلهگرایانه قدرتهای بزرگ، زمینهساز چالشهای کنونی در روابط آبی ایران و افغانستان شده و آثار آن همچنان ادامه دارد. با وجود این پیشینه تاریخی و نفوذ بازیگران خارجی، دولتهای دو کشور باید با رویکردی کارشناسانه، علمی و مبتنی بر گفتوگو و همکاری دوجانبه، به مدیریت این بحران بپردازند.
وی خاطرنشان کرد: اتخاذ تصمیمات هیجانی یا سیاسی نمیتواند به حل پایدار این مسئله کمک کند؛ بلکه تنها از طریق کار کارشناسی، بهرهگیری از دادههای علمی و ایجاد سازوکارهای مشترک نظارتی میتوان مسیر حل مناقشه را هموار ساخت. یکی از راهکارهای بنیادی در این زمینه، توسعه همگرایی منطقهای میان ایران و همسایگان است.
جوان با اشاره به تجربه موفق اتحادیه اروپا در مدیریت منابع مشترک، پیشنهاد کرد که از آن به عنوان الگویی برای ایجاد همگرایی اقتصادی، سیاسی و زیستمحیطی در منطقه استفاده شود و گفت: ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی میان کشورهای همجوار میتواند نه تنها در مدیریت منابع آب، بلکه در کاهش تنشهای امنیتی نیز مؤثر واقع شود. باید اجازه داد آب مسیر طبیعی خود را طی کند و این منبع حیاتی نباید ابزار فشار یا تهدید باشد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه اظهار داشت: مسائل امنیتی ناشی از کمبود آب یا اختلافات مرزی زمانی برطرف میشوند که تجارت، اقتصاد و تعاملات متقابل میان ملتها تقویت شود؛ در نتیجه دولتها باید بسترهای لازم برای گسترش روابط اقتصادی و تجاری را فراهم کنند تا از این رهگذر، همکاریهای پایدار منطقهای شکل گیرد و چالشهای امنیتی جای خود را به همکاری و اعتماد متقابل بدهند.
انتهای پیام/